Experts aan het woord

Wie zoekt naar antwoorden over voeding en huidgezondheid, wordt al snel overspoeld door de sociale media waar veel trends rondgaan waarbij verschillende gezondheidsclaims worden gedaan. Over deze trends worden ontelbare meningen en ervaringen gedeeld, maar de wetenschap wordt vaak achterwege gelaten. De makers van dit project hebben een divers aanbod aan experts gesproken en hun visie over dit onderwerp in kaart gebracht. 

Dermatoloog

Dit is waar onze reis begint. Maak kennis met ons bedrijf en wat we doen. Wij staan voor kwaliteit en goede service. Sluit je aan, terwijl we samen groeien en succesvol worden. We zijn blij dat je hier bent om deel uit te maken van ons verhaal.

Huidtherapeut

In de praktijk
Willemien de Groot is een ervaren huidtherapeut met haar eigen kliniek in … . ze behandeld huidaandoeningen zoals rosacea en acne. Naast de huidbehandelingen biedt Willemien ook Omega-3 supplementen ter ondersteuning van de darmgezondheid en, aldus haar, ook de huidgezondheid. Omega-3 is een vetzuur dat helpt ontsteking waarde te verminderen, de onderliggende oorzaak van vele huidaandoeningen.

Darm- en huidgezondheid
Het aanbieden van omega-3 supplementen komt voort uit de overtuiging van Willemien dat voeding en supplementen via de darmflora de rest van het lichaam beïnvloed, dus ook de huid.

“Heel veel huidklachten zijn ontstekingsgerelateerd en heel veel dingen komen vanuit de darmen. Je darmen zijn voor mij de basis van je gehele gezondheid, ook mentaal…. Je huid reageert natuurlijk ook op je darmen”

Voordat Willemien supplementen aanbiedt aan haar patiënt, zijn deze door haar onderzocht en voor langere tijd uitgeprobeerd. Ze gelooft sterk in de holistische aanpak in de praktijk, omdat dit geen symptoombestrijding is, maar de oorzaak (deels) aanpakt.

Darm Microbioom Expert

Koen Venema houdt zich al 27 jaar bezig met het darmmicrobioom. In zijn onderzoek gebruikt hij onder andere modellen die het menselijke darmkanaal nabootsen. Daarmee onderzoekt hij hoe voeding en voedingscomponenten het darmmicrobioom kunnen beïnvloeden.

De darm en de huid zijn met elkaar verbonden

Volgens Venema is het darmmicrobioom niet alleen belangrijk voor de werking van de darmen. Het staat in verbinding met verschillende processen in het lichaam, onder andere via het immuunsysteem en de stofwisseling. Daardoor kan wat er in de darm gebeurt ook invloed hebben op andere organen, waaronder de huid.

“Er is dus een link tussen je darm en eigenlijk alle organen in je lichaam, maar dus ook de huid.”

Dat betekent volgens Venema echter niet dat ieder voedingsmiddel automatisch een positief effect op de huid heeft. Juist daar ontstaat volgens hem een belangrijk verschil tussen wetenschap en de claims die online worden gedaan.

‘Skinfood’ is eigenlijk al een claim

Venema is kritisch op de term skinfood. Zodra een voedingsmiddel als ‘voeding voor een gezonde huid’ wordt gepresenteerd, wordt er volgens hem eigenlijk al een effect geclaimd.

“Als je het überhaupt al over skinfood hebt, dan zit je eigenlijk al een claim te maken dat die voeding iets voor je huid doet.”

Volgens hem zijn er maar weinig voedingsmiddelen waarvoor daadwerkelijk voldoende onderbouwing bestaat om zo’n specifieke claim te maken. Wetenschappelijke onderbouwing is daarom essentieel.

“Er moet gewoon bewijs zijn voor dat soort producten.”

Kijk verder dan de claim

Volgens Venema is juist op sociale media voorzichtigheid belangrijk. Daar worden regelmatig voedingsmiddelen, diëten en supplementen gepresenteerd alsof hun werking vaststaat, terwijl de wetenschappelijke onderbouwing niet altijd duidelijk is.

“Zo zijn er allerlei diëten en dingen die trendy en hot op social media zijn die toch met een kritische blik wel bekeken moeten worden.”

Zijn belangrijkste boodschap voor jongeren is daarom niet dat voeding geen invloed kan hebben op de huid, maar dat je moet kijken naar het bewijs achter een claim.

“Op social media [komen] gewoon heel veel dingen voorbij die ook niet waar zijn.”

Dus voordat je een product, supplement of ‘skin food’-trend gelooft: vraag jezelf af — waar is het bewijs?

Dietist en Voedingswetenschapper

Catarina Santos is diëtist en voedingswetenschapper. Ze werkte eerder met oncologische patiënten en deed onderzoek naar voedingssupplementen en de invloed daarvan op bijwerkingen van kankerbehandelingen. Ook onderzocht ze de relatie tussen het darmmicrobioom en kanker. Vanuit haar expertise kijkt ze naar de wisselwerking tussen voeding, darmgezondheid en het functioneren van het lichaam.

De relatie tussen voeding, darmen en huid

Volgens Catarina kunnen voeding en darmgezondheid samenhangen met huidklachten zoals acne en rosacea. Ze legt uit dat een verstoorde darmbalans en ontstekingsprocessen mogelijk invloed hebben op de huid. Tegelijkertijd benadrukt ze dat huidproblemen niet altijd door voeding worden veroorzaakt en dat ook stress, slaap en andere leefstijlfactoren een rol spelen.

“De huid kan een secundair signaal zijn dat er iets niet goed gaat met je darmen of je voedingsinname.” (Vrij vertaald)

Voeding als basis voor een gezonde huid

Catarina benadrukt dat mensen soms de basis van gezonde voeding uit het oog verliezen doordat ze op zoek gaan naar snelle oplossingen, zoals supplementen of specifieke superfoods. Ze adviseert een gevarieerd voedingspatroon met voldoende verschillende voedingsstoffen, waaronder antioxidanten en ontstekingsremmende stoffen. Ze noemt vitamine C en omega 3 als voorbeelden van voedingsstoffen die relevant kunnen zijn voor de huid.

“Het is veel belangrijker om te kijken naar voedingsgroepen en voedingsstoffen dan naar één specifiek voedingsmiddel.” (Vrij vertaald)

Haar aanpak in de praktijk

In haar werk kijkt Catarina niet alleen naar wat iemand eet, maar naar het totale leefpatroon. Ze bespreekt onder andere voeding, slaap, vochtinname en stress. Wanneer er aanwijzingen zijn voor een tekort, kan bloedonderzoek helpen bepalen of suppletie nodig is. Haar uitgangspunt is om eerst te kijken naar voeding en pas daarna naar supplementen.

“Eerst kijken we naar voeding. Pas daarna kijken we of supplementen nodig zijn.” (Vrij vertaald)

Haar visie op voedingsclaims

Catarina ziet dat mensen via sociale media veel informatie krijgen over voeding en huidgezondheid, maar dat deze informatie niet altijd wetenschappelijk onderbouwd is. Ze vindt het belangrijk om claims kritisch te beoordelen en niet te snel te geloven dat één voedingsmiddel of supplement huidproblemen kan oplossen. Haar kernboodschap is dat een gezonde huid begint bij een gevarieerd voedingspatroon en een bredere kijk op gezondheid.

Huidtherapeut

Annelijn werkt bij Dr. Jetske Ultee en houdt zich bezig met de relatie tussen voeding en huidgezondheid. In haar toelichting bespreekt ze hoe voeding, het darmmicrobioom en de huid met elkaar in verbinding staan. Ook gaat ze in op wetenschappelijk onderzoek naar huidproblemen, voedingsstoffen en supplementen. Daarbij maakt ze onderscheid tussen wat wetenschappelijk is aangetoond en wat nog verder onderzocht moet worden.

De relatie tussen voeding en de huid

Volgens Annelijn kan voeding op verschillende manieren invloed hebben op de huid, bijvoorbeeld via de bloedsuikerspiegel, hormonen, ontstekingsprocessen en mogelijk het darmmicrobioom. Bij acne is er bijvoorbeeld een verband gevonden met een voedingspatroon met een hoge glycemische belasting. Ook zuivel wordt onderzocht, maar het bewijs daarvoor is minder eenduidig.

Tegelijkertijd benadrukt ze dat voeding slechts één van de factoren is die de huid beïnvloeden. Ook genetische aanleg, hormonen, talgproductie, stress, slaap en huidverzorging spelen een rol. Daarom is het niet verstandig om zonder duidelijke reden allerlei voedingsmiddelen uit het voedingspatroon te schrappen.

De darm-huid-as

Annelijn beschrijft de darm-huid-as als een mogelijke verbinding tussen de darmen, het immuunsysteem en de huid. Het darmmicrobioom kan via onder andere bacteriële stofwisselingsproducten en ontstekingsprocessen mogelijk invloed hebben op de huid. Bij mensen met acne zijn verschillen in het darmmicrobioom gevonden, maar het is nog niet duidelijk of deze verschillen de huidproblemen veroorzaken of er juist het gevolg van zijn.

Er is daarom nog onvoldoende bewijs om op basis van een microbioomtest een betrouwbaar, persoonlijk skin food-dieet samen te stellen. Probiotica, prebiotica en postbiotica zijn interessante onderzoeksgebieden, maar de toepassing ervan bij huidproblemen is nog in ontwikkeling.

Voedingsstoffen en de huidbarrière

De huid heeft voldoende eiwitten, vetzuren, vitaminen en mineralen nodig om normaal te functioneren. Vitamine C speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de aanmaak van collageen. Essentiële vetzuren en andere voedingsstoffen ondersteunen de normale werking van de huidbarrière.

Annelijn benadrukt dat een gevarieerd en volwaardig voedingspatroon belangrijker is dan het focussen op één specifiek voedingsmiddel of een zogenoemd superfood. Bij een tekort kan aanvulling een verschil maken, maar wanneer iemand al voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, leidt extra inname niet automatisch tot een beter huidresultaat.

Marketing versus wetenschap

Annelijn waarschuwt dat een biologisch aannemelijk verhaal niet automatisch betekent dat een product ook daadwerkelijk een bewezen effect heeft op de huid. Dat een stof bijvoorbeeld antioxidatieve eigenschappen heeft in een laboratorium, betekent niet dat het eten ervan rimpels vermindert.

Om een huidclaim overtuigend te onderbouwen, is goed uitgevoerd onderzoek bij mensen nodig. Daarbij moet onder andere worden gekeken naar de kwaliteit van het onderzoek, het aantal deelnemers, de gebruikte dosering, de onderzoeksduur en de financiering.

Persoonlijke verschillen en voedingsadvies

Annelijn benadrukt dat voeding niet bij iedereen hetzelfde effect heeft op de huid. Genetische aanleg, hormonen, leefstijl, het darmmicrobioom en eventuele allergieën of intoleranties kunnen hierbij een rol spelen. Er bestaat daarom geen universeel voedingspatroon dat voor iedereen de perfecte huid oplevert.

Bij vermoedelijke voedingsgerelateerde huidklachten kan het helpen om één verandering tegelijk door te voeren en gedurende een aantal weken bij te houden wat het effect is. Zo kan beter worden onderzocht of er daadwerkelijk een verband bestaat tussen een voedingsmiddel en de huidklachten.

Huidtherapeut, marketingstrateeg en KIVH spreker

Sylvana Zwang is huidtherapeut, docent, marketingstrateeg en KIVH-spreker. Zij houdt zich bezig met de rol van voeding, supplementen en sociale media binnen huidgezondheid. In haar toelichting bespreekt ze hoe voeding invloed kan hebben op de huid, hoe trends zoals collageen-gummy’s en skinfood ontstaan, en welke risico’s misinformatie op sociale media met zich meebrengt.

Voeding en huidgezondheid

Volgens Sylvana heeft voeding duidelijk effect op de huid, zowel positief als negatief. In de praktijk zag ze dat voedingsaanpassingen soms betere resultaten gaven dan behandelingen alleen. Tegelijkertijd benadrukt zij dat het bewijs nog in ontwikkeling is en dat voeding niet zwart-wit benaderd mag worden. Vroeger werd bijvoorbeeld streng afgeraden om zuivel, chocolade of varkensvlees te eten maar tegenwoordig is er meer nuance:

“Het kan effect hebben bij jou, maar dat moeten we testen.’’

Ze ziet dat artsen steeds meer openstaan voor de invloed van voeding in behandelingen, maar dat ….

Skinfood, supplementen en trends

Sylvana ziet dat veel trends, zoals collageen gummy’s, wortelsap of pre-probiotica vooral commercieel gedreven zijn. Collageen gummy’s bevatten vaak veel suiker, waardoor huidreacties eerder door de toevoegingen dan door collageen zelf ontstaan.

“Skinfood is vooral een marketingterm.”

Ze waarschuwt dat influencers vaak niet begrijpen wat er in producten zit en dat consumenten daardoor verkeerde conclusies kunnen trekken. Pre- en probiotica zijn volgens haar interessant, maar het darmstelsel is complex en verkeerd gebruik kan de darmflora juist verstoren.

Darm-huid-as en complexiteit

Sylvana erkent dat darmgezondheid invloed kan hebben op de huid, maar benadrukt dat het niet simpel op te lossen is met één supplement.

Ze ziet dat jongvolwassenen snel trends volgen zonder te weten wat ze precies innemen, bijvoorbeeld bij merken als Lucovitaal die talloze supplementen aanbieden. Dit kan leiden tot onrust in de darmen en uiteindelijk juist meer huidproblemen.

Invloed van social media op jongvolwassenen

Sociale media speelt een rol in hoe jongeren informatie over voeding en huid interpreteren. TikTok is volgens Sylvana de nieuwe zoekmachine, en fear of missing out zorgt ervoor dat trends zich razendsnel verspreiden.

“Als één iemand iets gebruikt, willen de anderen het ook.”

Persoonlijke verhalen van influencers hebben veel impact, zowel positief als negatief. Ze ziet sommige influencers hun verantwoordelijkheid serieus nemen, maar anderen vooral commercieel handelen.

Risico’s van misinformatie

Jongvolwassenen met acne, eczeem of een onrustige huid kunnen door sociale media verkeerde keuzes maken, door bijvoorbeeld onzekerheid. Ze pakken symptomen aan zonder de oorzaak te begrijpen, wat kan leiden tot verergering van huidklachten, beschadiging van de huid barrière, verstoring van de darmflora, onnodig vermijden van voedingsmiddelen of supplementgebruik zonder kennis van dosering of veiligheid.

Marketing

Sylvana benadrukt dat commerciële belangen meespelen, zowel bij influencers als bij huidklinieken. Ze pleit voor adviseren in plaats van overtuig:

“Als ik moet overtuigen, dan klopt het al niet.”

Consumenten moeten zich informeren, maar bedrijven moeten transparant zijn over hun intenties. Harde claims zonder nuance zijn volgens haar een duidelijk signaal van marketing.

Persoonlijke verschillen en advies

Voeding werkt niet voor iedereen hetzelfde. Sylvana adviseert om één verandering tegelijk te testen en het effect enkele weken te volgen. Zo kan worden bepaald of een voedingsmiddel daadwerkelijk invloed heeft op de huid. Verder benadrukt zij dat professionals jongeren moeten helpen om betrouwbare informatie te herkennen en trends kritisch te beoordelen.

"Expertise geeft richting, maar jouw context bepaalt de beste keuze. Gebruik deze visies om je eigen afgewogen beslissing te maken."

Shui Chan, Lotte van Kempen, Merel Verbrugge & Elise van Zandwijk